مقایسه مطالعه مقطعی و مطالعه طولی

در روش تحقیق گاهی محقق بین انتخاب روش تحقیق مقطعی و طولی مردد می شود. برای انتخاب روش تحقیق مناسب بین این دو باید هر کدام را با دقت یاد گرفت و شباهت ها و تفاوتهای بین آنها را در نظر داشت و سپس، اقدام به انتخاب نمود.

نکته طلائی در مورد انتخاب روش تحقیق در کارهای پژوهشی همیشه اینستکه به خاطر داشته باشیم، انتخاب روش تحقیق بر اساس سئوال تحقیق (Research Question) است و نه مسئله تحقیق (Research Problem). 

به عبارت دیگر، اولین چیزی که در انتخاب روش تحقیق باید در نظر داشت اینستکه به چه سئوال یا سئوالاتی می خواهیم پاسخ دهیم و سپس، روش تحقیق را انتخاب کنیم. در واقع باید بدانیم کجا می خواهیم برویم و مقصد کجاست (سئوال پژوهش که بر اساس هدف پژوهش برای حل مسئله پژوهش طراحی شده است) و بعد راه و مسیر را انتخاب کنیم (انتخاب روش تحقیق).

یکی از ابعاد مهم که در سئوالات تحقیق، بعد زمان است. یعنی، محقق می خواهد فقط یکبار آزمودنی ها را بسنجد یا برای پاسخ به سئوال تحقیق مجبور است چندین بار سنجش داشته باشد. توجه به همین یک نکته راهگشای انتخاب بین روش تحقیق مقطعی و طولی است. در ادامه با جزئیات این دو روش را با هم مقایسه می کنیم. ولی، باز هم تائید می کنم که سئوال تحقیق شروع طلایی انتخاب روش تحقیق است.

روش تحقیق مقطعی یا عرضی

در علم روش تحقیق، روش تحقیق مقطعی (Cross-Sectional) به عنوان یک روش تحقیق توصیفی (مشاهده‌ای) تعریف می‌شود که در آن داده‌ها به صورت یک دفعه و در یک نقطه زمانی از یک جمعیت  جمع‌آوری می‌شوند تا متغیرهای متفاوت یا رابطه بین آنها را مورد مطالعه قرار گیرد. 

در روشهای تحقیق توصیفی، محقق اطلاعات مربوط به شرکت‌کنندگان را بدون هر گونه تغییر یا دستکاری محیط طبیعی که در آن وجود دارند، مشاهده و ثبت می‌کند.

مهم‌ترین ویژگی یک مطالعه مقطعی این است که می‌تواند نمونه‌های مختلف را در یک نقطه زمانی مشخص مقایسه کند. به عنوان مثال، یک محقق می‌خواهد رابطه بین دویدن و سطح کلسترول را مورد بررسی قرار دهد، او ممکن است بخواهد دو گروه سنی از دوندگانی که هر روز می دوند را انتخاب کند،  یک گروه با سن بین 20 تا 30 سال و یک گروه بین 30 تا 40 سال را انتخاب می کند. او در نظر دارد سطح کلسترول این گروهها را با سطح کلسترول در میان غیر دوندگان در همان رده‌های سنی مقایسه کند.

محقق در این نقطه زمانی می‌تواند زیرمجموعه‌هایی برای جنسیت ایجاد کند، اما نمی‌تواند سطح کلسترول گذشته را در نظر بگیرد؛ زیرا، این امر خارج از پارامترهای داده شده برای مطالعات مقطعی خواهد بود.

مطالعات مقطعی امکان مطالعه متغیرهای زیادی را در یک زمان مشخص فراهم می‌کنند. محققان می‌توانند سن، جنسیت، درآمد و غیره را در رابطه با دویدن و کلسترول با هزینه بسیار کم یا بدون هزینه اضافی بررسی کنند.

با این حال، یک نکته منفی در مطالعه مقطعی وجود دارد، این نوع مطالعه قادر به ارائه یک رابطه قطعی علت و معلولی نیست (رابطه علت و معلولی رابطه‌ای است که در آن یک عمل (علت) باعث وقوع رویداد دیگری (معلول) می‌شود، به عنوان مثال، بدون زنگ هشدار، ممکن است بیش از حد بخوابید.)

این امر عمدتاً به این دلیل است که مطالعه مقطعی تصویری از یک لحظه واحد را ارائه می‌دهد، این مطالعه آنچه را که قبل یا بعد از آن اتفاق می‌افتد در نظر نمی‌گیرد. بنابراین در مثال ذکر شده در بالا، دشوار است که بدانیم آیا دوندگانی که روزانه می دوند قبل از شروع دویدن سطح کلسترول پایینی داشتند یا اینکه آیا این فعالیت به آنها کمک کرده است تا سطح کلسترولی را که قبلاً بالا بود کاهش دهند.