چگونه در مصاحبه دکتری استرس را کنترل کنیم؟

استرس در مصاحبه دکتری

استرس در مصاحبه دکتری هم جنبه های مثبت و هم منفی دارد. برای انجام یک مصاحبه دکتری خود و قبولی در دکتری باید بر استرس ناشی از سئوالات مصاحبه غلبه کنید. در نوشته پیش رو به استرس در مصاحبه دکتری پرداخته ام و راه کارهایی برای آن ارائه کرده ام.

باب ورود

آیا تا به حال در طول یک مصاحبه چه دکتری و چه شغلی احساس استرس فوق العاده ای داشته اید؟ اگر چنین است، باید بدانید که شما تنها نیستید و اکثر مردم مصاحبه را یک تجربه بسیار استرس زا می دانند. خوشبختانه، با درک این نکته که مقدار معینی از استرس می تواند به شما در انجام مصاحبه کمک کند، می توانید با استرس مصاحبه دکتری کنار بیایید. تمرین روی مراحل مختلف مصاحبه دکتری می تواند به شما در حفظ سطح استرس قابل کنترل کمک کند.

اکثر شما دوستان عزیز قبلا در جمع های مختلف و کلاس های درس سخن گفته اید، سخنرانی و یا تدریس کرده اید. بنابراین، با توجه به تجربه های قبلی در مصاحبه دکتری کار دشواری ندارید و باید مثل همه کارهایی که قبلا در مقابل جمع انجام داده اید، برای مصاحبه دکتری هم از قبل مطالبتان را آماده، تمرین و تکرار کنید.

استرس در مصاحبه دکتری همیشه هم بد نیست!

برای بررسی استرس در مصاحبه دکتری ابتدا جنبه مثبت استرس را در نظر بگیرید. محققان و مشاوران به ما یادآوری می کنند که میزان مناسب استرس نه تنها بد نیست، بلکه می تواند حتی مثبت باشد. در حالی که همین استرس اگر از حدی فراتر برود و بیش از حد باشد، می تواند ما را از نظر ذهنی، عاطفی و جسمی خسته کند. این خستگی ممکن است عکس العمل هایی نامناسب و یا نامتعادل  ایجاد کند که موفقیتمان را در مصاحبه دکتری دچار تزلزل نماید.  این عکس العمل ها طبیعی هستند و بصورت ناخودآگاه باعث به تعادل رساندن وضعیت طبیعی بدن و ذهن می شوند. منتهی این نکته را باز تاکید می کنم که اگر این عکس العمل ها نامناسب باشد  به ضرر ما و نتیجه نامناسب منجر می شوند.

مقدار مناسب استرس در مصاحبه دکتری ناشی از آن است که ما واقعا این موقعیت را می خواهیم و کمک می کند تا انرژی بدنی و ذهنی مناسب را قبل از مصاحبه و در زمان آماده سازی و هنگام مصاحبه داشته باشیم. در این مرحله کافیست به خودمان یادآوری کنیم که من می خواهم دکتری قبول شوم.

مشکل این است که مصاحبه های دکتری یک نوع مکالمه غیرعادی هستند: گفتگوهایی که ما اغلب داریم، جایی که عدم توازن قدرت زیادی وجود دارد، و این مستلزم نوعی بازخوانی مطمئن از نقاط قوت ما است که در سایر تعاملات اجتماعی قابل اجرا نیست. برخلاف یک مکالمه آرام با یک دوست، این برخورد مستلزم آن است که تمام مهارت‌ها، تجربیات، نقاط قوت و علایق مرتبط خود را به شیوه‌ای کارآمد و مؤثر بیان کنید تا شنوندگان شما به سرعت مطمئن شوند که وقتشان با شما ارزشمند است (و حتی ممکن است تمدید شود). تولید همه این اطلاعات به گونه‌ای که مطمئن، شیوا و مناسب باشد، به این معناست که به سؤالات اساتید مصاحبه کننده توجه کنید، سعی کنید آن فهرستی از چیزهایی را که می‌خواستید حتماً بگویید و سخت تلاش کنید تا از عهده سؤالات غیرمنتظره مصاحبه دکتری برآیید. کمی استرس باعث می شود که توجه داشته باشید و بهترین کار را انجام دهید.

از آنجا که مصاحبه دکتری معمولاً چیزی نیست که ما اغلب با آن مواجه می شویم، مهم است که کاملاً برای این تعامل غیر معمول و غیر استاندارد آماده شویم. همه مصاحبه های دکتری بخش های استاندارد و مشخصی دارند که تقریبا از قبل معلوم است و باید خودمان را برای آنها آماده کنیم. هر قدر از قبل روی این موارد تمرین کرده باشیم و تکرار کنیم به همان اندازه مصاحبه بهتری خواهیم داشت.

اساتید مصاحبه کننده در جلسه مصاحبه دکتری در هر دانشگاه تقریبا از قبل مشخص هستند. با کمی تحقیق حوزه فعالیت و علاقه مندی آنها را می توان مشخص کرد، مقالاتی را که اخیرا منتشر کرده اند را می توان مرور کرد و حتی قبل از مصاحبه بر آنها تسلط پیدا کرد. علاوه بر این ها، بعضی سئوالات هم در همه مصاحبه های دکتری مشابه هستند که می توان آنها را هم از قبل آماده کرد.

برخی از چیزهای استانداردی که اساتید مصاحبه کننده دکتری به دنبال آنها هستند را در نظر بگیرید: چه کارهایی قبلا انجام داده اید و چه کارهایی را بلد هستید؟ چه کارهایی را می دانید چگونه باید انجام دهید؟ چقدر مطمئن هستید که می توانید مهارت های جدیدی بیاموزید؟ چه چیزی را به عنوان نقاط قوت خود در نظر می گیرید؟ و چه چیزی ممکن است یک نقطه ضعف برای شما باشد؟

سئوالاتی مثل آنچه بالا متذکر شدم سئوالات روتینی هستند که در مصاحبه های دکتری برای آنها پاسخ داشته باشید و پاسخ‌های خود را به سوالاتی از این دست تمرین کنید تا بدانید وقتی نسخه‌ای از آن‌ها مطرح می‌شود، چه می‌خواهید بگویید. هنگامی که قبلاً این تعاملات مورد انتظار را تمرین کرده اید، سطح استرس شما قابل کنترل خواهد بود و حتی می تواند انرژی باقیمانده مورد نیاز برای سئوال های غیرمنتظره ای را که در مصاحبه دکتری پرسیده می شوند و از شما می خواهند که همان جا به آن ها فکر کنید، فراهم کند.

دانشجویان موفق سالهای گذشته من گفته‌اند که تمرین به آنها اعتماد به نفس لازم را داده و به آنها کمک کرده است تا با سوالات بعضا عجیب و غریب پاسخ مناسب بدهند.

اما چه اتفاقی می‌افتد که علی‌رغم تمام تمرین‌هایتان، در طول مصاحبه احساس کنید که اشتباه کرده‌اید؟ سطح استرس شما ممکن است سر به فلک بکشد و شما را در یک مارپیچ از ناامیدی قرار دهد، و باعث شود احساس کنید که بقیه مصاحبه را به هم ریخته اید و قبلاً کار را از دست داده اید. دقت کنید همیشه یک کار صد در صد آنطور که شما می خواهید پیش نمی رود، مصاحبه دکتری هم از این قاعدع مستثنی نیست. ولی، همیشه این امکان وجود دارد که روند مصاحبه را به نفع خودتان تغییر دهید. مثلا می توانید بگوئید ” تازه متوجه شدم که به موضوع ….. اشاره نکرده ام و یا ” می خواهم مطلب قبلی را اصلاح کنم و یا چیزی به آن اضافه کنم” .

گاهی اوقات، سطح استرس در برخی از مصاحبه های دکتری بسیار فراتر از آن چیزی است که اکثر مردم تجربه می کنند. همانطور که می توانید تصور کنید – یا شاید تجربه کرده اید – یک اتاق پر از مصاحبه کننده های متعدد می تواند برای کاندیدای تنها دشوار باشد. به عنوان مثال، یکی از دانشجویان من، که در زمینه کاری خود بسیار ماهر است و در تعامل با دیگران بسیار خوب است، فردی درونگرا است که در یک موقعیت فردی راحت تر است. او متوجه شد که باید در مقابل گروهی از مصاحبه‌کنندگان حاضر شود و می‌خواست در مورد آنچه که در آن موقعیت می‌تواند برای حفظ رفتاری آرام و مطمئن انجام دهد، بحث کند. نگرانی او این بود که نتواند به طور مؤثر با همه افراد حاضر در اتاق “ارتباط” کند، زیرا او سخت برای پاسخ به سؤالات آنها تلاش می کرد و سعی می کرد به خاطر بیاورد که چه کسی کیست.

باید از قبل او را برای شرایط این چنینی آماده می کردم. به او گفتم که از قبل از طریق سایت دانشگاه اساتید مصاحبه کننده احتمالی را مرور کند. عکس اساتید، اسم و فامیل آنها و مقالاتی که اخیرا چاپ کرده اند را تک تک و هر کدام در یک روز مورد بررسی قرار دهد و بصورت تمرینی و در تخیل خود با هر کدام از آنها منولوگ بر قرار کند. این تمرین باعث شد که او هم اکنون دانشجوی دکتری دانشگاه تهران باشد. خودش برایم تعریف می کرد که در مصاحبه انگار از قبل اساتید را می شناخته است و استرس بسیار کمی داشته است.

در واقع این تمرین ذهنی کمک می کند که شما موقعیت های واقعی را در فضای واقعیت مجازی تجربه کنید و در دنیای واقعی این تجربه باعث عملکرد بسیار عالی می شود.

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *